Kategoriler
Genel

Anneler Günü Nasıl Ortaya Çıktı? Anneler Günü Tarihçesi

Anneler günü, anneleri onurlandırmak için birçok ülkede kutlanan özel bir gündür. Fakat tüm ülkeler bu kıymetli günü aynı zamanda kutlamıyor. Anneler günü ne zaman sorusu her ülke için farklılık gösteriyor. Örneğin Norveç’te Şubat ayında kutlanırken, Çin’de Nisan ayında kutlanıyor. Neredeyse tüm ülkelerde kutlanan Anneler Günü’nün tarihi ise çok eskilere dayanmakta. Buyrun hep birlikte Anneler Günü hakkındaki tüm merakımızı giderelim.

Anneler Günü Nasıl Ortaya Çıktı?

Anneler Gününün günümüzdeki tarihine geçmeden önce, çok çok daha öncelerde de kutlandığını bilmeniz gerekir. Bu gelenek aslında ilk olarak Antik Yunanlılar tarafından benimsenmiştir. Yunan mitolojisine dayanan Anneler Günü, tüm tanrı ve tanrıçaların annesi Rhea adına düzenlenir. Rhea için her yıl ilkbahar festivaliyle kutlamalar yapılır. Antik Yunanlılardan sonra Antik Romalılar da İsa’nın doğumundan 250 yıl önce yaşamış ve ana tanrıça olan Kibele adına ilkbahar festivalleri düzenlemiştir.

Her yıl birçok ülkede kutlanır, ama böyle bir günün nereden çıktığına dair bilinirlik çok düşük seviyededir. Anneler Günü tarihçesi incelendiğinde iki farklı bakış açısına sahip hikaye görülüyor.

İlk hikayeye göre Anneler Günü büyük bir pişmanlık sonrası ortaya çıkmıştır. Bu hikayeye göre Anna Jarvis adlı kadın, mesleği öğretmenlik olan sıradan bir vatandaştır. Babasının ölümünden sonra annesi ile birlikte Philadelphia’ya taşınır ve orada çalışmaya başlar. Babasının ölümüyle birlikte annesinin tüm bakımı Anna’ya kalmıştır. Bu olaylardan üç yıl sonra, 9 Mayıs 1905 yılında annesini de kaybeder. Fakat Anna, annesinin ölümünden sonra ona yaşarken gerekli ilgi ve alakayı göstermediğini düşünerek pişmanlık yaşamıştır. Annesi yaşarken ona daha fazla ilgi göstermemesinin eksikliğini yaşarken, cenazeden iki yıl sonra annesi için bir yemek verir. Arkadaşlarını çağırarak verdiği yemek annesinin ölüm yıldönümü olan 9 Mayıs tarihlidir. İşte tam da bu tarihte Anna Jarvis, arkadaşlarına 9 Mayıs tarihinin Anneler Günü olması fikrini anlatır.

Anneler günü ilk ne zaman kutlandı sorusunun cevabı ise 10 Mayıs 1908’dir. Anna Jarvis, tören için annesinin 20 yıl süreyle ders verdiği Grafton’daki bir kiliseyi seçmiştir. Anma törenine 407 çocuk ve anne katılmış ve her birine annesinin çok sevdiği karanfilden vermiştir. Böylelikle beyaz karanfil, Amerika’da anneler gününün sembolü haline gelmiştir.

Anna Jarvis’in düzenlediği bu törenin aslında resmi bir geçerliliği yoktu. Resmi geçerliliğini kazanması için Anna bir mektup yazmıştır. Mektubunda kullandığı dil ile düşüncesini iş insanlarına, din görevlilerine, gazete patronlarına varana kadar ulaştırmıştır. Öne attığı fikir o kadar benimsenmiştir ki, henüz onay çıkmadan çeşitli yerlerde kutlamalar başlamıştır. Jarvis’in pişmanlığını telafi etmek için ortaya attığı fikir, kongre onayını da alarak 1914 tarihinde Amerika çapında gelenekselleşmeye başlamıştır. Fikir kabul görmüş, hatta çeşitli sektörlerden de destek görmüştür. Anneler Günü hangi gün diye soracak olursanız, her yıl Mayıs’ın ikinci pazarında kutlandığı görülmektedir.

Gelelim ikinci hikayeye. İkinci hikayede pişmanlık değil, yalnızca anma ve hatırlama üzerinde duruluyor. Hikayeye göre Anneler Günü aslında halihazırda İngiltere’de ve Avrupa’nın bazı yerleşim yerlerinde kutlanıyordu. Hıristiyanlar tarafından Erken Perhiz’in dördüncü Pazar günü kutlanan Anneler Günü “Anneler Pazarı” adıyla anılmaktaydı. 20. yüzyıl ile birlikte Amerika’daki geleneksel Anneler Günü ile ortak değere büründü. 

Bu hikayede Anneler Günü aslında hediye veya çiçek vermek ile ilgili değil; sevgi, barış, sağlık ve refaha yönelik bir kutlamaydı. Ortaya çıkmasını sağlayanlar ise Ann Reeves Jarvis, kızı Anna M. Jarvis ve Julia Ward Howe adlarında üç kadın olarak biliniyor. Ann Reeves Jarvis “Jarvis Ana” kadınlara kilise ortamında ders veren bir ev hanımıydı. Aynı zamanda sağlıksız yaşam koşullarıyla mücadele eden ve genç annelere çocukları ile nasıl ilgilenecekleri konusunda yardımcı olan bir aktivistti. 

Bu konuyla daha yakından ilgilenebilmek için “Anneler Günü Çalışma Kulüpleri” de düzenliyordu. İç Savaş sonrasındaki kaosu azaltmak ve aileler arasında barış ortamı sağlamak için “Annelerin Dostluk Günü” isimli bir çalışma yapmayı öne sürdü. Oluşturulan kulüpler ile İç Savaş sonrası yaşanan gerginlikler azalmaya başlamıştı. 

Julia Ward Howe’un Anneler Günü üzerindeki rolü ise ünlü İç Savaş marşı “Cumhuriyet Savaş İlahisi”ni yazmasından gelir. Ona göre savaşın yarattığı zarar ve üzüntünün bitmesi için annelerin birlik olması çok önemliydi. Boston’da yaklaşık 30 sene boyunca Howe’un Anneler Günü versiyonu kutlandı. Fakat I. Dünya Savaşı ile birlikte kutlamalar da durdu. Burada devreye “Jarvis Ana”nın kızı Anna Jarvis girmiş ve Anneler Günü tekrar gündeme gelmiştir.

Anna Jarvis bu hikayede, diğerinden farklı olarak pişmanlıktan değil, annesinin ve Howe’un benimsediği aktivist düşünceyi tekrar yaşatmak için çalışmış. Düşünceyi tekrar harekete geçirmek için yine çabalamıştır, burada herhangi bir fark yoktur. Her iki hikayede de Anneler Günü ne zaman kutlanır sorusunun cevabı aynı tarihlere denk gelir ve Anna Jarvis’in büyük bir rol üstlendiği görülür. 

Anna Jarvis, Anneler Günü’nün resmileşmesi için gösterdiği çabaların karşılığını almış olsa da zor bir yaşam sürmüş. Dini bir anma töreni olarak benimsenmesi için uğraştığı Anneler Günü ticari çıkarlar uğruna esas ortaya çıkış amacından saptırılmıştır. Neredeyse tüm yaşamı boyunca bu durumu tersine çevirmek için uğraşsa da, girdiği her dava aleyhine sonuçlanmış. Bütün mal varlığını da bu davalara harcamış. Senede bir gün dahi olsa annelerin varlığının hatırlanmasına büyük katkılar sunan Anna Jarvis, 1948 yılında 84 yaşındayken tek başına ölmüştür. Evliliğe ve çocuğa sahip olmayan Anna Jarvis’in ölüm haberi gazetelere “Anneler Günü’nün kurucusu yalnız öldü” şeklinde yansıtılmıştır. 

Türkiye’de Anneler Günü İlk Kez Ne Zaman Kutlandı?

Anna Jarvis ile Amerika’da başlayan bu anma ve kutlama geleneği zaman içerisinde diğer ülkelere de yansımıştır. Resmi olarak 1914 yılında kutlanmaya başlamış olsa da, Türkiye’de ilk anneler günü ne zaman kutlandı diye baktığımızda bu tarihin 1955 yılı olduğunu görüyoruz. Türkiye’de Anneler Günü, Türk Kadınlar Birliği’nin girişimi ile resmiyet kazanmıştır. 1955 yılından bu yana Türkiye’de de anneler günü Amerika’da olduğu gibi her yıl Mayıs ayının ikinci pazar gününde kutlanmaktadır.

Anneler Günü Ne Zaman?

Her yıl yaklaşan önemli tarihler merak ediliyor. Yaklaşan tarihlerden birisi de Anneler Günü. Aslında Anneler Günü her ülkede aynı tarihte kutlanmıyor, ama bizi ilgilendiren kısım Türkiye’de Anneler Günü ne zaman kutlanır olmalı. Anneler Günü Ne Zaman 2022 her yıl olduğu gibi Mayıs ayının ikinci pazarı kutlanacak. Bu da takvime bakıldığında 2022 yılı için 8 Mayıs tarihine denk gelmektedir.